Ochrona Środowiska

Działania w obszarze ochrony środowiska zrealizowane w minionym roku pozwoliły PKN ORLEN na ugruntowanie pozycji lidera w zakresie ekologicznego podejścia do biznesu. Biorąc odpowiedzialność za bieżące i przyszłe oddziaływania środowiskowe, Koncern przeprowadził liczne działania zmierzające do minimalizacji wpływu na otoczenie.

Nakłady inwestycyjne na zadania związane z ochroną środowiska w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN w Płocku w 2010 roku wyniosły ponad 148 mln zł, zaś na stacjach paliw − ponad 47 mln zł, tj. o 46% więcej niż w 2009 roku. W kolejnych latach będą kontynuowane działania na rzecz ochrony środowiska oraz wzrostu mocy i zbilansowania potrzeb energetycznych PKN ORLEN.

Powołane w grudniu 2009 roku odrębne Biuro Ochrony Środowiska, mające realizować cele środowiskowe Koncernu, przeprowadziło szereg dobrowolnych inicjatyw i programów. Funkcjonowanie Biura przyniosło także wymierne efekty jakościowe w zakresie realizacji nałożonych prawem obowiązków. Biuro wykonywało obowiązki operacyjne dotyczące warunków środowiskowych funkcjonowania zakładu w Płocku oraz nadzorowało prace merytoryczne spółki ORLEN Prewencja, realizującej zadania dla terminali i stacji paliw. Ważnym nowym elementem było również wdrożenie działań koordynujących kwestie środowiskowe w ramach Grupy Kapitałowej. Efektem tych działań było przygotowanie pierwszego „Raportu środowiskowego Grupy Kapitałowej ORLEN”.

Pomimo niesprzyjającej sytuacji makroekonomicznej Spółka realizowała zarówno zadania wynikające z programów środowiskowych, jak i zadania inwestycyjne. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:

• instalację paraksylenu,
• instalację Hydroodsiarczania ON VII,
• wytwórnię Wodoru II,
• instalację Claus II,
• budowę kotła K8 w zakładowej Elektrociepłowni, wyposażonego w instalacje katalitycznego odazotowania spalin,
• modernizację istniejących oraz budowę nowych stacji paliw, wyposażonych w niezbędne zabezpieczenia ekologiczne.

Budowa części z wymienionych instalacji została już zakończona, w przypadku innych trwają prace rozruchowe.

Ważnym wydarzeniem było rozpoczęcie prac nad budową nowej turbiny gazowej napędzanej gazem ziemnym – tzw. błękitnym paliwem, charakteryzującym się najniższymi wskaźnikami emisyjności.

Kolejnym wyzwaniem, które stoi przed Spółką w zakresie ochrony środowiska, jest dostosowanie zakładowej Elektrociepłowni do wymagań przewidywanych dla tego typu źródeł w Dyrektywie o emisjach przemysłowych z 24 listopada 2010 roku. Prace nad modernizacją Elektrociepłowni muszą się zakończyć do 2016 roku.

W 2010 roku odbył się pierwszy przewidziany prawem przegląd pozwoleń zintegrowanych, obowiązujących dla instalacji Koncernu. Przegląd przeprowadzony przez Mazowiecki Urząd Marszałkowski zakończył się pozytywnie. Instalacje objęte systemem handlu uprawnieniami do emisji CO₂ uzyskały pozytywne weryfikacje raportów za 2010 rok. Spółka posiada uprawnienia w ilości odpowiadającej zweryfikowanej emisji CO₂.

Ważnym wydarzeniem było również uzyskanie w czerwcu 2010 roku pozwolenia zintegrowanego dla nowej instalacji produkcyjnej do produkcji kwasu tereftalowego we Włocławku.

W 2010 roku Koncern odnotował nieznaczny wzrost łącznej emisji substancji emitowanych do powietrza atmosferycznego w stosunku do roku ubiegłego. Był on spowodowany głównie ekstremalnymi warunkami pogodowymi w pierwszym i czwartym kwartale 2010 roku. Konieczność produkcji ciepła przez zakładową Elektrociepłownię, zarówno na potrzeby własne, jak i innych odbiorców przemysłowych oraz Płocka, wpłynęła na zwiększenie ilości spalanego paliwa.

Zwiększyła się również ilość odprowadzonych do Wisły ścieków. To skutek zwiększonego o 28% napływu ścieków opadowo–drenażowych, spowodowanego dużymi opadami i wysokim stanem wód gruntowych. Pomimo zanotowanych wzrostów, emisje nie przekroczyły warunków dopuszczalnych w pozwoleniach, nie odnotowano także przekroczeń standardów jakości powietrza w prowadzonych pomiarach ciągłych emisji.

2010 rok był okresem wzmożonych działań związanych z realizacją Programu Responsible Care (Odpowiedzialność i Troska). Ramowy System Zarządzania Responsible Care to konsekwencja podpisanej w 2007 roku przez PKN ORLEN Deklaracji Poparcia dla Światowej Karty Responsible Care. Celem Systemu jest wprowadzenie mechanizmu cyklicznej samooceny Spółki w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa oraz integracja zasad Programu Responsible Care z procesami handlowymi np. zarządzanie produktem, transportem surowców i produktów. Audyt oceny zgodności, który odbył się na przełomie 2010 i 2011 roku, potwierdził wdrożenie systemu na poziomie upoważniającym do wystąpienia o przyznanie przez Kapitułę Programu Certyfikatu wdrożenia Ramowego Systemu Zarządzania Responsible Care zgodnego z wytycznymi CRFIC (Europejska Rada Przemysłu Chemicznego).

W ramach Programu Responsible Care Spółka przeprowadziła 43 projekty, z których największą popularnością wśród pracowników cieszyła się kolejna, czwarta edycja konkursu fotograficznego „Złap zająca”, którego celem jest propagowanie piękna przyrody. Zwycięskie fotografie zostały przesłane do etapu ogólnopolskiego, w którym rywalizują pracownicy wszystkich firm biorących udział w Programie.

W gronie prac wyróżnionych na etapie krajowym znalazły się dwa zdjęcia pracowników PKN ORLEN. Wszystkie nagrodzone zdjęcia zostały zaprezentowane w kalendarzu na 2011 rok, wydanym przez Sekretariat Programu.

Działalność Spółki na rzecz środowiska naturalnego została w 2010 roku wyróżniona dwiema ważnymi nagrodami ekologicznymi:

• Firma bliska Środowisku 2010, oraz
• Panteon Polskiej Ekologii (w kategorii instytucja wspomagająca realizację projektów na rzecz ochrony środowiska – za akcję Ratujemy sokoła wędrownego).

Ochrona powietrza

Kontrolne pomiary wykonane w 2010 roku w kompleksie rafineryjno-petrochemicznym w Płocku przez Koncern, jak i upoważnione do tego organy, kontrolne nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych poziomów emisji określonych przez Pozwolenie Zintegrowane.

Emisja zanieczyszczeń w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku w latach 2009-2010 [Mg]

	2009	2010	Zmiana
Dwutlenek siarki	20 975,23	22 381,42	1 406,19	6,70%
Tlenki azotu (w przeliczeniu na dwutlenek azotu)	7 124,27	8 460,74	1 336,47	18,76%
Tlenek węgla	1 010,87	1 309,07	298,2	29,50%
Suma węglowodorów	1 238,12	1 412,07	173,95	14,05%
Pył ze spalania paliw	399,75	509,65	109,9	27,49%
Dwutlenek węgla	6 126 894,42	6 351 440,32	224 545,90	3,67%
Pozostałe zanieczyszczenia	370,05	370,99	0,94	0,25%
Łączna emisja wszystkich zanieczyszczeń	6 158 012,71	6 385 884,25	227 871,54	3,70%

Spółki tworzące Grupę ORLEN w 2010 roku prowadziły różnorodne działania ograniczające wpływ ich działalności na środowisko naturalne.
 

ANWIL

• budowa instalacji kotła pary średnioprężnej na linii A instalacji amoniaku. Inwestycja wpłynęła na zmniejszenie zużycia gazu ziemnego o około 369 Nm3/h, zmniejszenie emisji CO₂ (o ok. 725 kg/h), zaowocowała też zmniejszeniem opłat środowiskowych,
• modernizacja dwóch ciągów produkcyjnych w stacji demineralizacji wody. W efekcie uzyskano zmniejszenie zużycia kwasu solnego i ługu sodowego o 75% oraz zmniejszenie ilości ścieków o 50% w stosunku do wartości osiąganych przez ciągi przed modernizacją,
• modernizacja systemu ciągłego monitoringu emisji spalin z EC, w jej efekcie nastąpił wzrost pewności kontroli emisji spalin oraz zapobiegania niekontrolowanym wzrostom emisji spalin.

Ceska Rafinerska

• modernizacja oczyszczalni ścieków,
• rozbudowa bariery hydraulicznej chroniącej środowisko gruntowo-wodne,
• remont kanalizacji ściekowej w obydwu rafineriach spółki.

ORLEN Asfalt

• prace remontowe związane z wymianą izolacji na kolumnie K-201 (zmniejszenie emisji ciepła do atmosfery).

ORLEN Centrum Serwisowe

• modernizacja kotłowni (zmiana nośnika cieplnego z oleju opałowego na gazowy, zmniejszenie opłat emisyjnych),
• docieplenie dachu hali magazynowej w Opolu (zmniejszenie zużycia nośnika cieplnego, ograniczenie emisji cieplnej do atmosfery),
• zakup nowych samochodów zgodnych z wymogami EURO 4,5 (niższe koszty amortyzacji, zmniejszenie opłat emisyjnych).

ORLEN Eko

• rozpoczęcie w grudniu 2010 roku wdrożenia systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na terenie obiektów należących do PKN ORLEN, oraz ich odbioru i transportu (we współpracy z EKO-MAZ Sp. z o.o.)

ORLEN Lietuva

• zastosowanie nowego sposobu utylizacji gazu w systemie pochodni, pozwalającego na oczyszczanie gazu z siarkowodoru oraz ponowne skierowanie go do ogólnego systemu produkcyjnego. Dzięki przeprowadzonej modernizacji systemu pochodni zmalała emisja dwutlenku siarki.

ORLEN Oil

• wprowadzenie na rynek nowego oleju silnikowego o nazwie Platinum Ultor Futuro. Olej ten wyprodukowany został w technologii Mid-SAPS, obniżającej poziom zawartości popiołów siarczanowych, fosforu i siarki.

ORLEN PetroCentrum

• modernizacja stacji paliw w Sławnie, budowa szczelnej tacy w miejscu przeładunku paliw. W efekcie został usprawniony proces odprowadzania wód opadowych z terenów przeładunku paliw do zakładowej kanalizacji deszczowej oraz do oczyszczalni ścieków deszczowych.

ORLEN Transport

• tabor spółki został uzupełniony o 15 nowych ciągników siodłowych Volvo FM spełniających wysokie wymagania dotyczące ochrony środowiska. Obecny najem leasingowy - 60 ciągników siodłowych. Ciągniki siodłowe posiadają klasę EURO 5, charakteryzującą się niższą emisją CO₂.

ORLEN Wir

• zakup i montaż na terenie warsztatu ORLEN Wir myjni ciśnieniowej pracującej w układzie zamkniętym (zapobieganie zanieczyszczaniu gleby poprzez niekontrolowane mycie remontowanych urządzeń).

Paramo

• zakończenie modernizacji zbiornika VR28, budowa zbiorników awaryjnych (ograniczenie ryzyka wystąpienia poważnych awarii przemysłowych).
• rekonstrukcja zbiorników N11 i N12 (zmniejszenie ryzyka wystąpienia poważnych awarii przemysłowych),
• instalacja wymienników ciepła.

PETROLOT

• montaż separatora produktów ropopochodnych (ograniczenie możliwości wypływu substancji ropopochodnych poprzez sieć kanalizacyjną),
• modernizacja instalacji zlewek wraz z separatorem (zmniejszenie ilości powstających odpadów niebezpiecznych zawierających substancje ropopochodne).

Rafineria Nafty Jedlicze

• dostosowanie zbiorników magazynowych do obowiązujących przepisów. Osiągnięty efekt to zabezpieczenie gruntu przed przenikaniem produktów naftowych poprzez wykonanie szczelnych tac przeciwrozlewczych, systemu zabezpieczeń wewnętrznych powierzchni zbiorników, systemu ciągłego pomiaru napełnienia zbiornika oraz systemu zabezpieczenia przed przepełnieniem,
• modernizacja instalacji do przygotowania wody dla kotłów parowych.

IKS „Solino"

• monitoring hydrogeologiczny Kopalni Mogilno (zapobieganie przedostawaniu się soli do wód podziemnych),
• modernizacja instalacji odpylania (redukcja zapylenia pomieszczeń produkcyjnych),
• instalacja wycieków technologicznych z pola górniczego Kopalni Mogilno (zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego).

Unipetrol RPA

• wymiana agregatów pompowych TEA (podniesienie sprawności i niezawodności działania sprzętu),
• rekonstrukcja systemu kanalizacji na instalacji Steam Cracker (ochrona przed przedostawaniem się ścieków do gruntu i wód gruntowych),
• realizacja projektów związanych z oczyszczaniem ścieków - instalacja POX (wzrost mocy przerobowych i skuteczności oczyszczania ścieków).